10 Jaar IAS of hoe een extra lijdensweg voor asbestslachtoffers kon ontstaan.

Op dinsdag 26 januari viert het Instituut Asbestslachtoffers (IAS) haar 10-jarig bestaan. Reden voor het Comité Asbestslachtoffers om een eigen evaluatie te maken van 10 jaar bemiddeling door het IAS.

Voor de asbestslachtoffers – de mensen waar het IAS voor in het leven is geroepen – is tien jaar IAS geen reden tot feest. Het Comité Asbestslachtoffers heeft gekeken naar de werkelijk behaalde resultaten van het IAS en kan slechts één conclusie trekken: de positie van de asbestslachtoffers is door de werkwijze van het IAS sterk verzwakt waardoor heel veel slachtoffers ernstig tekort worden gedaan.

Het Comité Asbestslachtoffers, convenant partij in het IAS en vertegenwoordiger van de asbestslachtoffers, heeft in de afgelopen 10 jaar de ontwikkelingen op de voet gevolgd en waar nodig pogingen ondernomen om het IAS te verbeteren. Door de kritische houding en de inzet van het Comité Asbestslachtoffers is de TAS-regeling (Tegemoetkoming asbestslachtoffers) van de overheid uitgebreid van een vangnetregeling naar een voorschotregeling. De tegemoetkoming volgens deze TAS-regeling bedraagt momenteel € 18.000,-- Daarna is het Comité Asbestslachtoffers erin geslaagd de overheid (VROM) er toe te bewegen om voor de mesothelioomslachtoffers, die niet in loondienst waren blootgesteld, eenzelfde tegemoetkoming in te stellen. Dat is de TNS-regeling (Tegemoetkoming voor niet-arbeidsgerelateerde slachtoffers)

Sindsdien kan ieder mesothelioomslachtoffer jegens de overheid aanspraak maken op de tegemoetkoming.

Het Comité Asbestslachtoffers heeft moeten constateren dat door de bemiddeling zoals die door het IAS wordt toegepast veel slachtoffers ernstig tekort worden gedaan. Binnen de Raad van Toezicht van het IAS heeft het Comité Asbestslachtoffers herhaaldelijk aandacht gevraagd voor de grote problemen die ontstaan door de bemiddeling van het IAS. Problemen die weliswaar door het IAS worden onderkend maar niet worden opgelost.

Ter illustratie enkele feiten:

  • Circa 35% van de slachtoffers met mesothelioom die zich aanmelden bij het IAS krijgt uiteindelijk het normbedrag uitbetaald (€ 57.000 = smartengeld + normbedragen voor materiele schade van 2 x € 2.850).
  • Circa 65% van de asbestslachtoffers met mesothelioom krijgt alleen het voorschot van de overheid uitbetaald (€ 18.000).
  • Per jaar krijgen dus circa 280 slachtoffers geen volledige schadevergoeding. Uitgaande van een gemiddeld bedrag van € 60.000 missen de asbestslachtoffers op jaarbasis 16,8 miljoen euro.
  • Werkgevers en verzekeraars besparen door deze werkwijze ongeveer € 19 miljoen per jaar (= 16,8 miljoen + de TAS- en TNS-uitkeringen die niet verhaald worden op de werkgevers of de fabrikanten van asbesthoudende producten).

Op basis van deze feiten kan het Comité Asbestslachtoffers alleen maar concluderen dat het Instituut Asbestslachtoffers op dit moment vooral voordeel oplevert voor de werkgevers en verzekeraars en dat het grootste deel van de asbestslachtoffers pijnlijk in de kou blijft staan.

Naar de mening van het Comité Asbestslachtoffers dient derhalve het 'Convenant' van het Instituut Asbestslachtoffers gewijzigd te worden.
Dat dient plaats te vinden op de volgende manier:

  • Asbestslachtoffers (mesothelioomslachtoffers) krijgen de mogelijkheid om zonder tussenkomst van het IAS de voorschotregeling van de overheid rechtstreeks bij de SVB aan te vragen.
  • Bemiddeling door het IAS mag maximaal 6 maanden duren. Na deze periode moet het asbestslachtoffer doorverwezen worden naar gespecialiseerde rechtshulpverleners.
  • Alle asbestslachtoffers die zich aanmelden bij het IAS worden vanaf het begin geadviseerd om zich direct te laten bijstaan door een gespecialiseerde letselschade-advocaat (bijv. een ASP-advocaat). Alleen op die manier krijgt het slachtoffer de rechtshulp die hij of zij nodig heeft.
  • De berekening van de bovennormatieve schade is geen taak meer van het IAS.

Onder het motto "10 jaar IAS; zorgvuldig, snel en laagdrempelig" viert het IAS as. dinsdag haar tweede lustrum.
Het Comité Asbestslachtoffers zal namens de asbestslachtoffers deze dag vooral stilstaan bij:
"10 jaar IAS; of hoe een extra lijdensweg is ontstaan".