Comité Asbestslachtoffers aanwezig bij opening strafzaak in Turijn

Op 10 december hebben Bob Ruers en Tinka de Bruin namens de Nederlandse slachtoffers de opening van het strafproces bijgewoond van Italiaanse slachtoffers tegen twee directeuren van Eternit. Tinka de Bruin heeft over deze dag een verslag geschreven. 

demonstratie voor het paleis van justitie

Donderdag 10 december 2009, een dag die de boeken in zal gaan als een mijlpaal in de geschiedenis van de asbestslachtoffers. In Turijn begint een strafproces tegen twee directeuren van Eternit, de Zwitser Stephan Shmidheiny en de Belg Louis de Cartier de Marchienne.

Wat ons die dag in Turijn te wachten staat, we kunnen ons er werkelijk geen voorstelling van maken wanneer we ‘s morgens van ons hotel richting het Paleis van Justitie lopen. Voor de ingang is een grote demonstratie. Oud-werknemers en slachtofferverenigingen vanuit heel Europa, mijnwerkers met helm en fakkel en een groot spandoek met de tekst “meneer Schmidheiny, in Zwitserland wachten we op u”. De Italianen met vlaggen en stickers met de tekst “Eternit: rechtvaardigheid!” fier op de borst.

We kijken rond bij deze demonstratie en ontdekken dat daar ook andere demonstraties gebroederlijk doorheen lopen (overigens vragen deze ook aandacht voor de arbeidsomstandigheden in Italië).

binnen, in de grote zaal Binnen in het gerechtsgebouw is inmiddels HET  proces begonnen. De eisers in dit proces en hun  advocaten hebben zich verzameld in vier grote zalen  waar op grote schermen het begin van het proces te  volgens is. Wanneer ik één van die zalen binnen ga  ervaar ik een moment van ontroering. Al die  moedige mensen die na jaren van vooronderzoek nu  hier bij elkaar zijn gekomen in hun dappere strijd  tegen gigant Eternit. Mensen die van heel dichtbij hebben meegemaakt hoe hun dierbaren de hoge prijs voor het werken met asbest hebben moeten betalen. In de zaal is deze moed, maar ook het enorme verlies dat al deze mensen hebben moeten incasseren, pijnlijk voelbaar.

Op deze eerste zittingsdag worden eerst de namen van de meer dan 100 advocaten genoemd die de slachtoffers en de nabestaanden gaan bijstaan in dit proces en vervolgens worden alle namen genoemd van de eisers. Zij vertegenwoordigen 2889 slachtoffers.

Vandaag moeten allerlei administratieve handelingen worden gedaan en ik kijk mijn ogen uit. In de zalen lopen advocaten in hun zwarte toga’s driftig heen en weer. Overal wordt informatie uitgewisseld en daar tussendoor krioelt het van de pers. Vanuit de hele wereld is belangstelling voor dit proces.

In alle drukte weten Bob en ik de plek te vinden waar advocaat Sergio Bonetto en Openbaar Aanklager Raffaele Guarinello zich bevinden. De begroeting tussen Bob en Sergio is hartverwarmend. We worden meteen voorgesteld aan de andere internationale advocaten die in deze zaak slachtoffers vertegenwoordigen. Er ontstaat meteen een spontane uitwisseling van kennis en feiten. Iedereen is nog op zoek naar feiten en bewijzen en de kennis van Bob is daarbij een enorme aanvulling. We worden uitgenodigd voor een “advocaten-overleg” waar in een kakofonie van talen (Italiaans, Frans, Duits, Engels en Vlaams) druk informatie wordt uitgewisseld. De Openbaar Aanklager vraagt Bob of hij als deskundige van de advocaten aan het team wil worden toegevoegd. Er worden agenda’s getrokken voor een vervolg afspraak. En zo snel als het overleg werd georganiseerd lost alles zich ook weer op. Advocaten rennen weer weg omdat er nog administratieve taken moeten worden verricht en de pers stort zich op ons. Het bericht dat Bob Ruers, DE asbest-advocaat uit Nederland de advocaten met raad en daad gaat bijstaan gaat als een soort “breaking news” door de wandelgangen. Bob wordt geïnterviewd, gefotografeerd en zijn verhaal wordt op video vastgelegd.

Bob_Ruers_en_de_Openbaar_Aanklager

We hebben nog een korte ontmoeting met  Romana Blasotti Pavesi, de voorzitter van de slachtoffervereniging in Italie. Zij vertelt waarom de slachtoffers en de nabestaanden zich hebben verenigd. Ook hier is het de erkenning waar deze mensen op hopen. Ook zij zegt - zoals alle slachtoffers die ik tot nu toe gesproken heb - “het gaat niet om het geld maar om de erkenning!, wat onze mannen, zonen, vaders, broers is aangedaan is met geen geld te verzachten. We willen dat de veroorzakers van al deze ellende geconfronteerd worden met de gevolgen van de keuzes die zij hebben gemaakt. Wij doen dit voor allen die ons dierbaar zijn maar ook in de hoop dat we met dit proces een waarschuwing afgeven naar al die ondernemingen die hun verantwoording nog steeds niet genomen hebben”.

Aan het eind van de dag hebben Bob en ik nog een ontmoeting met een aantal advocaten en ook in dit gesprek blijkt weer hoe belangrijk het is wat wij in Nederland allemaal al hebben bereikt in de verschillende procedures tegen Eternit. Het jarenlange onderzoek van Bob naar de handel en wandel van Eternit heeft in Nederland al heel veel opgeleverd voor oud-werknemers van de fabriek, huisgenoten en later de milieuslachtoffers en de consumenten. Nu zal deze kennis ook kunnen bijdragen aan de verbetering van de positie van de asbestslachtoffers in Italië.

Ontroerd door alles wat we gezien hebben, moe van alle indrukken maar vooral met een hoofd vol met ideeën over hoe we ook als Nederlandse vereniging de slachtoffers internationaal kunnen bijstaan verlaten we aan het eind van de middag het Paleis van Justitie. In een laat zonnetje lopen we door  de straten van Turijn. Ik overdenk dat de problemen overal op de wereld voor asbestslachtoffers gelijk zijn. De prijs die betaald wordt door de slachtoffers is enorm en de veroorzakers weigeren hun aansprakelijkheid vrijwillig te erkennen. Wereldwijd is asbest de veroorzaker van een dubbele lijdensweg. Het beeld van Klein Duimpje tegen de reus doemt steeds weer op. Maar weet Eternit dan niet hoe het met de reus is afgelopen? Als Comité Asbestslachtoffers zullen wij er in de tussentijd alles aan blijven doen om Eternit te dwingen tot erkenning; via onze civiele procedures in Nederland en in deze strafzaak in Italie die mogelijk een vervolg gaat krijgen in Frankrijk en Zwitserland.

De volgende hoorzitting is op 25 januari 2010. Verwacht wordt dat de procedure minimaal zes jaar gaat duren. We weten dat sinds de afsluiting van het vooronderzoek op 10 februari 2008 al weer 257 asbestslachtoffers in deze regio zijn overleden en er zich 107 nieuwe slachtoffers hebben gemeld. Aantallen om stil en vervolgens strijdvaardig van te worden. Om met de demonstranten in Turijn te spreken; “Strage Eternit Giustizia”

Tinka de Bruin

Turijn, 10 december 2009

  

The Great Asbestos trial, brief trailer from niccolò bruna on Vimeo.