Asbest heeft mijn wereld op zijn kop gezet

Jasper Groenendijk asbest

Beroep: strafrecht jurist in de publieke sector
Woonplaats: 's-Gravenhage
Bij het CAS sinds: mei 2012
Rol binnen het CAS: juridisch adviseur

Waarom het CAS?

Sinds 2009 heeft asbest mijn wereld op zijn kop gezet, doordat ik mijn vader in drie maanden tijd heb verloren aan de gevolgen van mesothelioom (asbestkanker). Ik heb gemerkt hoe ongelooflijk hard de ziekte een gezin kan treffen en ook hoe ongelooflijk moeilijk het is om naast de medische strijd ook nog de juiste juridische stappen te zetten. Mijn vader heeft zijn medische strijd verloren en heeft ook in de juridische strijd aan het kortste eind getrokken. Door asbest is hij zijn leven kwijt geraakt, door een te lang durende bemiddeling door het IAS om tot een juridische schikking te komen met mogelijk aansprakelijke partijen, is essentieel bewijsmateriaal in zijn zaak niet veilig gesteld. Mijn vader was jong, mijn moeder is nu alleen. Naast het verdriet van het verlies van de liefde van haar leven, tevens enig kostwinnaar, zijn de financiële gevolgen enorm. Het rechtssysteem, het IAS, de verantwoordelijken van de blootstelling: ze hebben haar in de kou laten staan.

Zoals gezegd, mijn wereld is door asbest op zijn kop gezet. De positie van een asbestslachtoffer is nog verre van goed.  Te weinig slachtoffers kunnen hun recht - hun kans op een stukje genoegdoening en financiële compensatie- aanwenden. Het systeem is ziek! De slachtoffers staan nog altijd in de kou en kunnen eerder bij uitzondering en slechts na een vaak lange procedure hun gelijk halen. 

Het CAS zet zich in voor deze slachtoffers, adviseert hen in de juridische strijd en probeert bij de betrokken instanties, de overheid, vakbonden duidelijk te maken dat er op een meet waardige en meer rechtvaardige manier met asbestslachtoffers en hun families moet worden omgegaan. De keuze om aan het CAS te mogen deelnemen was voor mij dan ook een gemakkelijke.

Positie van asbestslachtoffers

Vanaf 1949 is bij de industrie bekend dat asbest kanker kan veroorzaken, tot 1994 is de industrie  in Nederland doorgegaan met het produceren van asbest, totdat in 1994 de overheid het werken met asbest  eindelijk heeft verboden. Door dit laakbare gedrag van de industrie en lakse optreden van de overheid zijn mensen gedurende meer dan 45 jaar aan grote hoeveelheden asbest blootgesteld, terwijl men wist dat het dodelijk kan zijn. Aan de gevolgen van deze blootstelling sterven per jaar nu meer dan 400 mensen aan mesothelioom. Het aantal mensen dat (mede) door asbest longkanker heeft gekregen, laat ik hier nog buiten beschouwing.

Asbestkanker heeft een lange incubatietijd (de statistische piek ligt rond de 30 jaar). Deze tijd tussen besmetting en effect zorgt m.i. voor eigenlijk alle juridische ruis in asbestzaken. Stel je eens voor dat het effect van asbest géén incubatietijd zou hebben gehad, maar direct zou doden. In dat geval zou het product asbest veel te gevaarlijk zijn geweest om ooit onbeschermd te gebruiken. Iemand opzettelijk direct of indirect aan asbest blootstellen zou zeer waarschijnlijk tot strafrechtelijke vervolging leiden (levensdelict!) en over de civiele schade en compensatie zou nauwelijks nog gedoe zijn, nu het verband tussen plaats van blootstelling en de dood gemakkelijk zou zijn vast te stellen.

Vanuit een juridisch perspectief heeft asbestkanker helaas wel een lange incubatietijd, hetgeen de slachtoffers vaak 'een slachtoffer maakt van een anonieme dader'. Je kunt nooit achterhalen welke blootstelling iemand heeft ziek gemaakt. Betrokken partijen  ontkennen veelal betrokkenheid en verantwoordelijkheid en bij het slachtoffer -dodelijk ziek- ligt de bewijslast om zijn blootstelling aan te tonen. Vaak lukt het niet om voldoende hard bewijs te vinden en krijgt het slachtoffer veelal niet meer dan een (klein) van rijkswege gegeven voorschot op een mogelijke vergoeding. 

De positie van asbestslachtoffers is de wereld op zijn kop! Ik zal me via het CAS inzetten om de (juridische) positie van het asbestslachtoffer te doen versterken!